Microsoft Çevrimiçi Hizmetler Lisanlama

Microsoft Çevrimiçi Ürün, Servis & Hizmetler İçin Lisanlama
Microsoft 365, Microsoft Azure ve Microsoft Dynamics CRM gibi bir çok Microsoft Bulut ürünlerini kapsar.

İşletmeniz için en doğru Microsoft çözümünü veya lisansını birlikte seçelim..

Çevrimiçi hizmetlerde lisanslama

Microsoft’un tüm çevrimiçi hizmetlerinde kullanılan lisans modelleri temelde üç ana gruba ayrılır. Doğru lisans güvenlik gereksinimleri, cihaz yönetimi, uygulama ihtiyaçları ve bütçe/ölçeklenebilirlik önceliklerinize göre seçilmelidir.

1. Kullanıcı başına abonelik (Microsoft 365, Windows 365, Dynamics 365)
2. Tüketim/kapasite temelli (Azure)
3. Ek güvenlik/kimlik lisansları (Microsoft Entra, Defender, Compliance).

1. Kullanıcı Başına Abonelik Lisansları

Bu model, her kullanıcı için aylık/yıllık sabit ücret ödenmesini içerir. Bu model, öngörülebilir maliyet sağlar. Kullanıcı sayısı arttıkça lisans maliyeti lineer artar. Özellikle üretkenlik ve iş uygulamaları için standarttır. En yaygın çevrimiçi hizmetler:

• Microsoft 365 (Office + Teams + OneDrive + SharePoint + Exchange)
  • Business planları: Basic, Standard, Premium (KOBİ’ler için).
  • Enterprise planları: E1, E3, E5 (büyük kurumlar için).
  • Frontline planları: F1/F3 (saha çalışanları için).
  • Education planları: A1, A3, A5 (okullar için).
• Windows 365 (Bulut PC)
  • Business: 300 kullanıcıya kadar, basit kurulum.
  • Enterprise: Intune/Entra ID entegrasyonu, kurumsal ağ senaryoları.
  • Lisanslar kullanıcı başına, seçilen donanım profiline (vCPU, RAM, depolama) göre fiyatlanır.
• Dynamics 365 (CRM/ERP uygulamaları)
• Modüller: Sales, Customer Service, Finance, Supply Chain, HR.
• Her modül kullanıcı başına lisanslanır, ek fonksiyonlar için “add-on” lisanslar vardır.

Kullanıcı Başına Aboneliklerde Kullanılan Lisanslama Modelleri

A- Seat-based Subscription (Koltuk bazlı abonelik)

• Mantık: Her kullanıcı için bir “seat” (koltuk) lisansı atanır.
• Kapsam: Microsoft 365, Windows 365, Dynamics 365, Viva, Defender for Endpoint/Office 365, Purview modülleri.
• Özellikler:
  • Kullanıcı başına aylık veya yıllık ücret.
  • Kullanıcı kimliği lisansı taşır, cihazdan bağımsızdır.
• Avantaj: Öngörülebilir maliyet, basit yönetim.
• Dezavantaj: Kullanıcı sayısı arttıkça maliyet lineer artar.

B- Add-on Lisanslar (Ek özellik lisansları)

• Mantık: Temel kullanıcı lisansının üzerine ek özellikler eklenir.
• Kapsam: Teams Phone, Audio Conferencing, E5 Security/Compliance add-on, Intune Suite.
• Özellikler:
  • Kullanıcı başına ek lisans.
  • Temel lisans (ör. Microsoft 365 E3) olmadan çalışmaz.
• Avantaj: İhtiyaca göre modüler genişleme.
• Dezavantaj: Bağımlılık; yanlış kombinasyon maliyetli olabilir.

C- Frontline / Kiosk Lisansları

• Mantık: Paylaşımlı cihaz veya saha çalışanları için düşük maliyetli kullanıcı lisansı.
• Kapsam: Microsoft 365 F1/F3, Dynamics 365 Team Member.
• Özellikler:
  • Kullanıcı başına ama sınırlı özellik seti.
  • Temel üretkenlik ve iletişim.
• Avantaj: Saha çalışanları için uygun maliyet.
• Dezavantaj: Masaüstü Office veya gelişmiş güvenlik yok

D- Education Lisansları

• Mantık: Eğitim kurumlarına özel kullanıcı lisansları.
• Kapsam: Microsoft 365 A1/A3/A5.
• Özellikler:
  • Öğrenci/öğretmen başına lisans.
  • A1 ücretsiz temel paket; A3/A5 gelişmiş güvenlik ve uyumluluk.
• Avantaj: Eğitim kurumlarına özel fiyatlandırma.
• Dezavantaj: Ticari kullanım için uygun değil.

E- Device vs. User Lisans Ayrımı

• Kullanıcı başına aboneliklerde User Subscription License (USL) kullanılır.
• Bazı senaryolarda Device Subscription License (DSL) vardır (ör. Dynamics 365 Device), ama bu cihaz bazlıdır. Kullanıcı bazlı modelde USL esas alınır.

2. Tüketim/Kapasite Temelli Lisanslar

Bu model, kullanım kadar ödeme esasına dayanır. En çok Azure’da görülür. Bu model, esneklik sağlar ancak maliyet kontrolü için rezervasyon ve taahhüt planları önerilir. Özellikle altyapı ve PaaS hizmetlerinde kullanılır.

• Azure Pay-As-You-Go (PAYG): Kullanım başına ücretlendirme.
• Azure Reservations (1/3 yıl): Kapasite rezervasyonu ile indirim.
• Azure Savings Plans for Compute: Esnek compute taahhütleri.
• Azure Hybrid Benefit: Mevcut Windows Server/SQL lisanslarını Azure’da kullanarak indirim.
• Spot/Dev/Test fiyatlandırma: Düşük öncelikli iş yükleri için maliyet avantajı.

Tüketim Temelli Lisanslama Modelleri (Consumption-based)

A- Pay-As-You-Go (PAYG)

• Mantık: Kullanım kadar ödeme.
• Kapsam: Azure compute (VM), storage, network, veri işleme, App Services, Functions.
• Özellikler:
  • Dakika/saat/GB başına ücretlendirme.
  • Hiçbir taahhüt yok, tamamen esnek.
• Avantaj: Hızlı başlangıç, kısa süreli iş yükleri için ideal.
• Dezavantaj: Uzun vadede maliyet yüksek olabilir.

B-Reservations (1/3 yıl)

• Mantık: Belirli kaynaklar için kapasite rezervasyonu.
• Kapsam: Azure VM, SQL Database, Cosmos DB, App Service.
• Özellikler:
  • 1 veya 3 yıllık taahhüt.
  • %30–70’e varan indirim.
• Avantaj: Uzun vadeli iş yüklerinde maliyet avantajı.
• Dezavantaj: Esneklik az; kaynak tipini değiştirmek sınırlı.

C- Savings Plans for Compute

• Mantık: Esnek compute taahhütleri.
• Kapsam: VM, App Service, Functions, Container Instances.
• Özellikler:
  • 1 veya 3 yıllık taahhüt.
  • Rezervasyondan daha esnek; farklı compute türlerinde kullanılabilir.
• Avantaj: Geniş kapsamlı indirim, esneklik.
• Dezavantaj: Taahhüt süresince ödeme zorunlu.

D- Spot Pricing

• Mantık: Düşük öncelikli iş yükleri için boş kapasite kullanımı.
• Kapsam: Azure VM, Scale Sets.
• Özellikler:
  • Çok düşük fiyat.
  • Kapasite müsait değilse VM kapanabilir.
• Avantaj: Test, batch, kısa süreli iş yükleri için ucuz.
• Dezavantaj: Kesintiye uğrayabilir; kritik iş yükleri için uygun değil.

E- Dev/Test Abonelikleri

• Mantık: Üretim dışı iş yükleri için indirimli fiyat.
• Kapsam: Azure Dev/Test abonelikleri, Visual Studio entegrasyonu.
• Özellikler:
  • Lisanslı yazılımları test ortamında indirimli kullanma.
• Avantaj: Geliştirme/test için düşük maliyet.
• Dezavantaj: Üretim ortamında kullanılamaz.

Kapasite Temelli Lisanslama Modelleri (Capacity-based)

A- Power BI / Fabric Capacity

• Mantık: Tenant genelinde kapasite satın alma.
• Kapsam: Power BI Premium, Microsoft Fabric.
• Özellikler:
  • Kapasite SKU’ları (P1, P2, F64 vb.).
  • Kullanıcılar bu kapasiteyi paylaşır.
• Avantaj: Büyük ölçekli raporlama/analitik.
• Dezavantaj: Küçük ekipler için maliyetli olabilir.

B- Power Automate Per Flow / AI Builder Credits

• Mantık: Kullanıcıdan bağımsız, akış veya kredi bazlı lisans.
• Kapsam: Power Automate, AI Builder.
• Özellikler:
  • Akış başına lisans.
  • AI Builder için kredi tüketimi.
• Avantaj: Kurumsal süreçler için kullanıcıdan bağımsız.
• Dezavantaj: Kullanım arttıkça kredi tüketimi hızlanır.

C- Dynamics 365 Kapasite Lisansları

• Mantık: Depolama ve işlem kapasitesi bazlı.
• Kapsam: Dataverse depolama (Database/File/Log), Customer Insights, Marketing.
• Özellikler:
  • GB başına kapasite.
  • İletişim/etkileşim başına lisans.
• Avantaj: Büyük veri ve müşteri etkileşimlerinde ölçeklenebilir.
• Dezavantaj: Kapasiteyi aşarsanız ek lisans gerekir.

D- Microsoft Entra External ID (MAU)

• Mantık: Dış kullanıcı kimliği için aylık aktif kullanıcı (MAU) bazlı.
• Kapsam: B2C/B2B kimlik doğrulama.
• Özellikler:
  • MAU sayısına göre ücretlendirme.
• Avantaj: Müşteri/partner kimliği için esnek.
• Dezavantaj: Aktif kullanıcı sayısı arttıkça maliyet artar.

E- Microsoft Sentinel / Defender for Cloud

• Mantık: Veri işleme ve kaynak koruma kapasitesi.
• Kapsam: SIEM/SOAR (Sentinel), bulut iş yükü güvenliği (Defender for Cloud).
• Özellikler:
  • GB başına veri alımı.
  • Kaynak başına güvenlik lisansı.
• Avantaj: Güvenlik ve uyumluluk için ölçeklenebilir.
• Dezavantaj: Veri hacmi arttıkça maliyet hızla yükselir.

3. Güvenlik, Kimlik ve Uyumluluk Lisansları

Microsoft çevrimiçi hizmetlerinde ek güvenlik ve kimlik yönetimi lisansları bulunur. Bu lisanslar, temel üretkenlik lisanslarının üzerine eklenir. Güvenlik ve uyumluluk gereksinimleri arttıkça E5 veya add-on lisanslar tercih edilir.

• Microsoft Entra ID (eski Azure AD):
  • Free, P1, P2 lisansları.
  • P1: Koşullu erişim, MFA.
  • P2: Risk tabanlı erişim, Identity Protection.
• Microsoft Defender ailesi:
  • Defender for Endpoint, Defender for Office 365, Defender for Cloud.
  • Lisanslar genellikle kullanıcı veya cihaz başına.
• Microsoft Compliance & Security Add-ons:
• Information Protection, Insider Risk, eDiscovery.
• E3/E5 paketlerinde veya ek lisans olarak alınabilir.

Program ve sözleşme modelleri (Satın alma kanalları)

CSP (Cloud Solution Provider)

• Özellik: İş ortağı üzerinden esnek abonelik; NCE (New Commerce Experience) ile aylık/yıllık taahhüt ve iptal kuralları.
• Avantaj: Yerel destek, esnek faturalama; KOBİ ve orta ölçekli kurumlar için yaygın.

Enterprise Agreement (EA)

• Özellik: Büyük kurumlar için toplu sözleşme; merkezi yönetim ve raporlama.
• Avantaj: Geniş ürün portföyü, kurumsal şartlar; genellikle çok yıllı.

Microsoft Customer Agreement (MCA)

• Özellik: Doğrudan Microsoft’tan; Azure ve seat-based hizmetler için basit sözleşme.
• Avantaj: Hızlı tedarik, tekil faturalama; küçük/büyüyen kurumlar için uygun.

Sık yapılan hatalar ve ipuçları

• Temel lisans bağımlılıklarını atlamak: Add-on’lar çoğu zaman belirli temel lisans gerektirir—uyumluluğu kontrol edin.
• Aşırı/eksik boyutlandırma: Azure ve Windows 365’te profil/kapasite seçimi performans ve maliyeti doğrudan etkiler.
• Karma lisans kombinasyonları: E3 + seçili add-on’lar mı, yoksa E5 mi? Toplam maliyet ve yönetim basitliğini karşılaştırın.
• Tenant kapasitesi: Power BI/Fabric/Dynamics kapasite ve depolama kotalarını izleyin; büyüme planı yapın.
• Sözleşme koşulları: CSP NCE’de iptal/taahhüt kuralları; EA/MCA’da faturalama ve raporlama farkları.