Kesintisiz Güç Kaynağı (UPS)
Basitçe anlatmak gerekirse UPS, elektrik prizi ile cihazınız (bilgisayar, TV, buzdolabı vb.) arasına yerleştirilen akıllı bir batarya kutusudur.
Normal zamanda içindeki aküleri doldurur ve elektriği cihazınıza iletir. Ancak asıl görevi, elektrikler kesildiği anda devreye girerek cihazınızın kapanmasını engellemek ve ona temiz, düzenli bir enerji sağlamaktır. Bunu bir nevi “elektrik sigortası” veya “yedek enerji deposu” olarak düşünebilirsiniz.
UPS Nerelerde ve Ne Amaçla Kullanılır?
UPS sadece bilgisayarlar için değildir; elektriğin hayati önem taşıdığı her yerde karşımıza çıkar:
- Evlerde: Oyun bilgisayarları (yüksek maliyetli parçaları korumak için), akıllı TV’ler ve internet modemleri (internet kesilmesin diye).
- Ofislerde: Sunucular (server), yazıcılar ve güvenlik kameraları.
- Hastanelerde: Ameliyathane cihazları ve yaşam destek üniteleri (Burada saniyelik bir kesinti bile kabul edilemez).
- Sanayide: Hassas üretim yapan robot kollar ve kontrol panelleri.
Temel amaç: Elektrik kesildiğinde işin yarım kalmasını önlemek ve cihazın içindeki hassas elektronik parçaların “elektrik dalgalanması” nedeniyle yanmasını engellemektir.
Neden Bir UPS Kullanmalısınız?
“Elektrik kesilse ne olur ki, tekrar açarım” diye düşünebilirsiniz. Ancak mesele sadece cihazın kapanması değil:
- Veri Kaybını Önler: Saatlerce uğraştığınız bir dosya, elektrik kesildiği an “kaydet” tuşuna basmadıysanız uçup gidebilir.
- Donanımı Korur: Elektrik gelip giderken oluşan yüksek voltaj, cihazınızın anakartını veya güç kaynağını yakabilir. UPS, bu ani zıplamaları emerek cihazınıza sadece “temiz” elektrik verir.
- Cihaz Ömrünü Uzatır: Şebeke elektriği her zaman düzgün bir çizgide gelmez; bazen düşer bazen çıkar. UPS bu dalgalanmaları düzeltir (regüle eder), böylece cihazınız yorulmadan çalışır.
UPS Alırken Nelere Dikkat Etmelisiniz? (Satın Alma Rehberi)
Bir UPS alırken kutunun üzerindeki rakamlara bakıp kafanız karışabilir. İşte dikkat etmeniz gereken en önemli noktalar:
1. Güç Kapasitesi (VA Değeri)
UPS’lerin kapasitesi genellikle VA (Volt-Amper) cinsinden ölçülür. Örneğin sadece bir modem ve laptop bağlayacaksanız 650VA – 850VA bir cihaz yeterli olabilir. Ancak güçlü bir oyun bilgisayarınız ve büyük bir monitörünüz varsa en az 1000VA – 1500VA bir model bakmalısınız.
İpucu: Cihazlarınızın toplam gücünden her zaman %20-30 daha fazla kapasiteli bir UPS seçmek, cihazın ısınmasını önler.
2. UPS Türleri (Hangi Teknoloji?)
Üç ana tür vardır, ancak en çok şu ikisiyle karşılaşırsınız:
- Line-Interactive: Ev ve küçük ofisler için idealdir. Ekonomiktir. Elektrik kesildiğinde milisaniyeler içinde (göz kırpma hızından daha yavaş) devreye girer.
- Online UPS: En profesyonelidir. Elektrik varken de yokken de sürekli akü üzerinden enerji verir. Kesinti anında geçiş süresi “sıfır”dır. Çok hassas cihazlar (server, medikal cihazlar) için şarttır.
3. Akü Ömrü ve Değiştirilebilir Olması
UPS içindeki akülerin bir ömrü vardır (genelde 2-5 yıl). Alacağınız cihazın aküsünün kolayca bulunabilir ve değiştirilebilir olduğundan emin olun.
4. Priz Sayısı ve Tipi
Arkasında kaç tane cihaz bağlayabileceğiniz önemli. Bazı modellerde sadece bilgisayar kablosu girişi varken, bazılarında normal ev prizi (Schuko) bulunur. Kendi kablolarınıza uygun olanı seçin.
Küçük Bir Not: UPS bir jeneratör değildir. Amacı sizi saatlerce çalıştırmak değil; ya işinizi kaydedip güvenle kapatmanız için size 10-15 dakika zaman tanımak ya da jeneratör devreye girene kadar köprü olmaktır.
Elektrikler Kesilir, İşiniz Yarım Kalmaz.
Siz Sadece Başarıya Odaklanın, Gücünüzü Biz Koruyalım! Bilgi için